Taaltip: afwisseling werkwoordstijden

Taaltip 67 - KDV - Language & More

Op het nieuwe jaar klinken we met een gloednieuwe taaltip. Oudejaarsavond: traditiegetrouw een avond die je spendeert met vrienden en/of familie waarbij wellicht de meest komische verhalen worden verteld. Als we die verhalen op grammaticaal vlak bekijken, dan zien we iets bijzonders aan de werkwoordstijden. Soms veranderen die mee in de bijzin, soms niet…

Nederlandse werkwoordstijden

Allereerst: hoeveel werkwoordstijden tellen we in het Nederlands? Maar liefst acht. Genootschap Onze Taal helpt ons bij volgend overzicht:

  1. onvoltooid tegenwoordige tijd (ott): ik werk, ik lees
  2. onvoltooid verleden tijd (ovt): ik werkte, ik las
  3. voltooid tegenwoordige tijd (vtt): ik heb gewerkt, ik heb gelezen
  4. voltooid verleden tijd (vvt): ik had gewerkt, ik had gelezen
  5. onvoltooid tegenwoordige toekomende tijd (ottt): ik zal werken, ik zal lezen
  6. voltooid tegenwoordige toekomende tijd (vttt): ik zal gewerkt hebben, ik zal gelezen hebben
  7. onvoltooid verleden toekomende tijd (ovtt): ik zou werken, ik zou lezen
  8. voltooid verleden toekomende tijd (vvtt): ik zou gewerkt hebben, ik zou gelezen hebben

Gemengd gebruik

Om de vraag te recapituleren, geven we hier alvast een voorbeeld: “Hilde zei even geleden dat ik mooi haar had.” De hoofdzin staat hier in de verleden tijd, net als de bijzin. Toch is het ook mogelijk om de bijzin in de tegenwoordige tijd te schrijven. Dus “Hilde zei even geleden dat ik mooi haar heb” is even goed mogelijk. Zowel de eerste als de tweede zin drukken dezelfde betekenis uit. Enkel kun je bij de eerste zin nog bedoelen dat de persoon ooit mooi haar had, maar nu niet meer.

Drama verhogen

De tegenwoordige tijd gebruiken we ook weleens om een verhaal levendiger te maken. Het gaat dan wel over de verleden tijd, maar de verteller hanteert de tegenwoordige tijd in z’n verhaal om het dramatische effect te verhogen. “Zijn we net aangekomen op Werchter, kunnen we nog niet eens onze tent droog opstellen.”

Ook een fijn verhaal te vertellen? Denk dan zeker aan deze taaltip! Benieuwd naar andere taaltips of geïnteresseerd in onze diensten? Snuister gerust even verder op onze website.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Bron foto

Bron taaltip

Geef een reactie

css.php